Tác động của vốn lưu động và chi phí cơ hội

1. Khái niệm Vốn lưu động (Working Capital)

Vốn lưu động là phần vốn cần thiết để doanh nghiệp duy trì hoạt động kinh doanh hàng ngày. Được tính bằng công thức:

Vốn lưu động ròng (NWC) = Tài sản ngắn hạn – Nợ ngắn hạn

Trong đó:

• Tài sản ngắn hạn: hàng tồn kho, khoản phải thu, tiền mặt…

• Nợ ngắn hạn: khoản phải trả, vay ngắn hạn…

---

2. Tác động của vốn lưu động đến dòng tiền và định giá

✅ A. Trong định giá DCF

Sự thay đổi vốn lưu động ròng làm ảnh hưởng đến dòng tiền tự do (FCF):

FCF = EBIT × (1 – Thuế suất) + Khấu hao – CapEx – Tăng NWC

• Nếu NWC tăng → FCF giảm → giá trị doanh nghiệp giảm

• Nếu NWC giảm (quản trị hiệu quả hơn) → FCF tăng → định giá tăng

💡 Ví dụ: Một công ty tồn kho nhiều, thu hồi nợ chậm → NWC lớn → chiếm dụng dòng tiền → giảm giá trị thực tế.

✅ B. Trong M&A

• Vốn lưu động hiệu quả thể hiện năng lực vận hành và khả năng thanh khoản

• Khi đàm phán M&A, mức vốn lưu động mục tiêu là tiêu chí quan trọng để chốt giá mua bán

---

3. Chi phí cơ hội là gì?

Chi phí cơ hội là lợi ích bị mất đi khi chọn một phương án này thay vì phương án tốt nhất còn lại.

Trong định giá, chi phí cơ hội được phản ánh thông qua chi phí vốn (Cost of Capital), đặc biệt là:

• WACC – Chi phí vốn bình quân gia quyền

• Chi phí vốn cổ phần (Cost of Equity)

📌 Chi phí cơ hội càng cao → nhà đầu tư kỳ vọng lợi nhuận càng cao → giá trị hiện tại dòng tiền tương lai giảm → định giá giảm.

---

4. Mối quan hệ giữa chi phí cơ hội và định giá

Yếu tố	Tác động đến định giá
Lãi suất thị trường tăng	Chi phí cơ hội tăng → WACC tăng → định giá giảm
Doanh nghiệp rủi ro cao	Nhà đầu tư đòi hỏi lợi nhuận cao hơn → định giá thấp hơn
Thiếu cơ hội đầu tư thay thế	Chi phí cơ hội thấp → chấp nhận định giá cao hơn

---

5. Kết hợp phân tích vốn lưu động và chi phí cơ hội trong định giá M&A

Trường hợp	Hệ quả trong M&A
NWC cao bất thường, không rõ lý do	Báo hiệu tiềm ẩn rủi ro vận hành → cần điều chỉnh giảm giá mua
NWC thấp, nhưng có dòng tiền tốt	DN vận hành hiệu quả, định giá tăng
Chi phí cơ hội ngành đang tăng	Giảm định giá, phải chiết khấu cao hơn
Chi phí cơ hội thấp, thị trường hấp dẫn	Có thể chấp nhận định giá cao hơn (vì tiềm năng tăng trưởng cao)

---

6. Kết luận chương

• Vốn lưu động không chỉ là chỉ tiêu kế toán, mà ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền và định giá thực tế

• Chi phí cơ hội là yếu tố vô hình nhưng quyết định mức độ “đáng giá” của doanh nghiệp trong mắt nhà đầu tư

• Khi phân tích định giá doanh nghiệp hoặc ra quyết định M&A, cần điều chỉnh NWC và đánh giá chi phí cơ hội trong bối cảnh thị trường.